Podstawy · Lekcja 1 z 7 · Darmowa lekcja
Jak będziemy ćwiczyć
Zanim zaczniesz ćwiczyć z psem, ustawiasz warunki, w których nauka idzie łatwo: krótkie sesje, właściwe nagrody i dom, w którym stare nawyki nie mają okazji się powtarzać. Przygotowanie zajmie Ci około 20 minut, a przyda się w każdej lekcji kursu.
Posłuchaj lekcji
Włącz w słuchawce i ćwicz z telefonem w kieszeni.
Dlaczego to działa
Pies uczy się przez skojarzenia: zachowanie, po którym od razu dzieje się coś dobrego, pojawia się częściej. „Od razu” znaczy w ciągu 1 sekundy. Później pies łączy nagrodę z tym, co robi w danej chwili, na przykład z wąchaniem podłogi. Psia uwaga szybko się męczy, dlatego 5–10 minut 2–3 razy dziennie daje więcej niż godzina w sobotę. Każde powtórzenie niechcianego zachowania też jest nauką, tylko w złą stronę. Dlatego połowa sukcesu to dobre nagrody i takie urządzenie domu, żeby pies nie ćwiczył starych błędów, gdy Ty z nim nie ćwiczysz.
Przygotuj
- 3 rodzaje nagród: garść suchej karmy, kupne miękkie smakołyki oraz ser żółty albo gotowany kurczak bez przypraw.
- Saszetkę na smakołyki zapinaną na pasku albo kieszeń, którą łatwo otworzyć jedną ręką.
- Notatnik albo notatkę w telefonie na krótkie zapiski po każdej sesji.
- Telefon z budzikiem do ustawienia stałych pór ćwiczeń.
- Bramkę, smycz domową albo pudło na buty, jeśli pies ma w domu swoje ulubione „przestępstwa”.
Krok po kroku
Test 3 smakołyków
Połóż na podłodze w rzędzie 3 kawałki: suchą karmę, kupny smakołyk oraz ser lub kurczak, 30 cm od siebie. Przytrzymaj psa za szelki 2 m dalej i puść. Zapisz, co zjadł jako pierwsze. Powtórz 3 razy, za każdym razem zmieniając kolejność kawałków, żeby pies nie wybierał po prostu najbliższego. To, co wygrało 2 lub 3 razy, jest najlepszą nagrodą Twojego psa.
Ułóż drabinę nagród
Zapisz 3 poziomy. Sucha karma: za rzeczy, które pies już umie, w spokojnym domu. Kupne smakołyki: za nowe ćwiczenia w domu. Ser lub kurczak: za trudne chwile, nowe miejsca i ćwiczenia na dworze. Zasada jest prosta: im trudniej psu, tym lepsza nagroda. Smakołyki wliczaj w dzienną porcję jedzenia i odejmuj ich część z miski, żeby pies nie tył.
Przygotuj saszetkę
Pokrój nagrody na kawałki wielkości ziarnka grochu, dla małego psa jeszcze mniejsze. Na jedną sesję potrzebujesz 30–40 sztuk. Przygotuj porcję na cały dzień i trzymaj ją w lodówce w zamkniętym pojemniku. Saszetka ma być przy Tobie także poza sesjami, bo najlepsze okazje do nagrody zdarzają się same: pies położył się spokojnie albo nie zaszczekał na dzwonek.
Wyznacz 2–3 pory dnia
Wybierz 2 lub 3 stałe momenty po 5–10 minut, na przykład przed śniadaniem, po powrocie z pracy i przed kolacją. Pies ma być lekko głodny i spokojny. Unikaj pory zaraz po posiłku i tuż po długim, szalonym spacerze. Ustaw budziki w telefonie. Każdą sesję kończ, gdy pies jeszcze chce więcej, zawsze po udanej próbie.
Zabezpiecz dom
Wypisz 2–3 sytuacje, w których pies dziś robi coś niechcianego: kradnie buty, szczeka w oknie, skacze na gości. Każdą zablokuj, zanim się wydarzy. Buty chowasz do szafki. Okno zasłaniasz do połowy matową folią. Gościom otwierasz, gdy pies jest za bramką albo na smyczy. Pies, który nie ma okazji powtarzać błędu, szybciej uczy się nowego zachowania.
Załóż notatnik
Zrób prostą tabelkę: data, lekcja, ile prób, ile udanych, co przeszkadzało. Po każdej sesji wpisz 1 linijkę. Zasada przejścia dalej: 8 udanych na 10 prób. Gdy wychodzi 5 lub mniej, cofnij się o krok: bliżej, krócej, w spokojniejszym miejscu albo z lepszą nagrodą. Notatki pokażą Ci postęp także w dniach, w których wydaje się, że nic nie idzie.
Najczęstsze błędy
- Nagroda za późno
- Gdy szukasz smakołyka po kieszeniach przez 3 sekundy, pies dostaje nagrodę za coś zupełnie innego. Saszetka otwarta, ręka blisko, nagroda w ciągu 1 sekundy.
- Za długie sesje
- Po 15 minutach pies jest zmęczony, Ty sfrustrowany i oboje kończycie na porażce. Lepiej 3 razy po 5 minut niż raz 15 minut.
- Podnoszenie poprzeczki za szybko
- Jedna udana próba to jeszcze nie nawyk. Utrudniaj dopiero przy 8 na 10 udanych. Zmieniaj jedną rzecz naraz: odległość albo czas, albo miejsce.
- Nagroda, która psa nie obchodzi
- Sucha karma w nowym miejscu często nie wystarcza. Gdy pies bierze smakołyk niechętnie albo go wypluwa, sięgnij wyżej po drabinie nagród.
Co jeśli…
Pies nie chce jeść niczego poza swoją karmą
Spróbuj innych miękkich nagród: kawałka parówki, gotowanej wątróbki, twardego sera. Możesz też ćwiczyć porcją dziennej karmy zamiast podawać ją w misce. Gdy pies ma alergię lub specjalną dietę, dobierz nagrody z weterynarzem.
Nie mam czasu na 3 sesje dziennie
Wystarczą 2 po 5 minut. Możesz też wpleść ćwiczenia w codzienność: 5 powtórzeń przed podaniem miski, 5 przed wyjściem na spacer. Regularność jest ważniejsza niż długość.
Pies tak się ekscytuje jedzeniem, że przestaje myśleć
Zejdź poziom niżej w drabinie nagród, na przykład z kurczaka na kupny smakołyk. Ćwicz po małej przekąsce, nie na pusty żołądek. Podawaj nagrodę spokojnie i nisko, z płaskiej dłoni.
Mam gorszy dzień i nic nie wychodzi
To normalne, u ludzi i u psów. Zrób 3 bardzo łatwe powtórzenia, nagródź i zakończ. Jutro zacznij od kroku wcześniej. Gorszy dzień nie kasuje postępów.
Kiedy przejść dalej
Odhacz wszystkie punkty, zanim przejdziesz do lekcji P1.
Twoje dni
Jeśli pies ma alergię pokarmową, problemy z trawieniem albo specjalną dietę, ustal rodzaj nagród z weterynarzem.
Wszystkie ćwiczenia opierają się na nagradzaniu, bez kar i kolczatek. Jeśli pies gryzie, atakuje, bardzo się boi albo jego zachowanie nagle się zmieniło, skonsultuj się z weterynarzem lub behawiorystą.